Patiënten met een stapeling van ouderdomsaandoeningen

Bij een stapeling van ouderdomsaandoeningen is er sprake van lijden aan één of meer ouderdomsaandoeningen. Maar niet is vereist dat er een levensbedreigende aandoening bestaat. Ook een stapeling van ouderdomsaandoeningen – zoals slechtziendheid, slechthorendheid, botontkalking, gewrichtsslijtage, evenwichtsproblemen, cognitieve achteruitgang – kan oorzaak zijn van ondraaglijk en uitzichtloos lijden.

Deze, veelal degeneratieve, aandoeningen treden doorgaans op hogere leeftijd op. Eén of een optelsom van meerdere van deze aandoeningen en daarmee samenhangende klachten kan lijden veroorzaken. Ook voor deze patiënten geldt dat het lijden en de ondraaglijkheid ervan samenhangen met zaken als levensgeschiedenis, persoonlijkheid en draagkracht.

Op de vier dimensies van de (palliatieve) zorg kunnen diverse aspecten van lijden worden onderscheiden.

• Fysiek lijden: pijn, incontinentie, algehele malaise, vermoeidheid, misselijkheid, immobiliteit, duizeligheid, dyspnoe, slaapstoornissen, valrisico, afname zintuiglijke functies, wonden, jeuk, verminderde eetlust, ADL-afhankelijkheid.
• Psychisch lijden: angst, hopeloosheid, emotieregulatie, vergeetachtigheid, concentratieverlies, depressie, angst voor toekomstig lijden, verlies van autonomie, verlies van waardigheid.
• Sociaal lijden: isolement, eenzaamheid, afhankelijkheid, communicatieproblemen, woonomstandigheden, onvermogen mee te doen, gevoelens tot last te zijn.
• Existentieel lijden: verbittering, teleurstellingen, zingevingsproblematiek, verlies van geliefden.

Voltooid-leven-problematiek onderscheidt zich van een stapeling van ouderdomsaandoeningen door het ontbreken van een medische grondslag. Als een medische grondslag ontbreekt is euthanasie niet mogelijk.